| Tha thu an seo: Clàr
nan Comharran > Àrainneachd Mhara A' Faotainn Dìon Dualchas Na Cruinne
2nd An t-Iuchar, 2004 - RI SGAOILEADH AIR BALL
ÀRAINNEACHD MHARA A' FAOTAINN DÌON DUALCHAS NA CRUINNE
Chaidh Làrach Dhualchas na Cruinne ann a’ Hiort a leudachadh an-diugh gu bhith a’ còmhdach àrainneachd na mara timcheall
nan eilean.
Chaidh na h-eileanan creagach, iomallach seo, a tha 64 km an iar air na h-Eileanan Siar,
a chomharrachadh an toiseach mar Làrach Dhualchas na Cruinne ann an 1986 airson sealladh na dùthcha agus fiadh-bheatha.
Tha comharrachadh an latha an-diugh a’ leudachadh na dìon gu àrainneachd na mara a thuilleadh air na h-eileanan fhèin.
Choinnich Comataidh Dhualchas na Cruinne an t-seachdain seo ann an Souzhou, Sìona, gus beachdachadh air na h-àiteachan
a chaidh ainmeachadh airson comharrachaidh. Bha iarrtas airson inbhe dhùbailte an cois an tagraidh gus làrach Hiort
a leudachadh ach am biodh e a’ còmhdach na tha air a chlàradh de dhualchas nan eilean a bha uair nan sgìre croitearachd.
Chaidh dàil san tagradh seo gus an tèid barrachd fiosrachaidh coimeasail a chur gu Comataidh Dhualchas na Cruinne aig
Comann Foghlaim, Saidheans is Dualchis nan Dùthchannan Aonaichte (UNESCO).
A’ cur fàilte air an naidheachd, thuirt Allan Wilson, Iar Mhinister na h-Àrainneachd:
“Tha sealladh dùthcha an seo a tha gun shamhail. Bheir leudachadh na làraich gu bhith a’ còmhdach
àrainneachd na mara barrachd dìon dhan àite. Ged a tha na h-eileanan iongantach fhèin le iomadh gnè eòin a tha gu math tearc,
’s ann dìreach bho chionn ghoirid a chuireadh luach air àrainn nàdarra na mara.
“Chaidh obair mhòr a-steach do chùis nan eilean agus, gu h-àraidh, a thaobh dìon agus leasachadh
na h-àrainneachd agus an dualchais. Tha an comharrachadh ùr ag aithneachadh cho cudromach ’s a tha àrainneachd nàdarra Hiort,
agus mu thimcheall air, aig ìre na cruinne. Tha mi an dòchas gum faighear an aon aithne dhan dualchas.”
Thuirt Ian Jardine, Ceannard Dualchas Nàdair na h-Alba:
"Saoilidh mi gur e rud math a tha seo do dhualchas nàdair na mara ann an Alba.
’S e àite sònraichte a th’ ann a’ Hiort agus tha aithne air a bhith aige mar Làrach Dhualchas na Cruinne bho chionn faisg
air 20 bliadhna. Le bhith a’ leudachadh a’ chomharrachaidh gu bhith a’ còmhdach nan uisgeachan timcheall air, tha aire an
t-saoghail ga tharraing chun an fhiadh-bheatha iongantach a tha ann. Faodaidh sinn a-nis an aithne a bharrachd a tha seo
a chleachdadh gu bhith a’ toirt luach dualchas na mara fa chomhair an t-saoghail."
Tha an àrainn nàdarra a tha air a dìon a-nis a’ còmhdach na mara timcheall nan eileanan far a bheil àitean-tuineachaidh
eòin-mhara cho cudromach ’s a tha air an t-saoghal.
Thuirt Robin Pellew, Ceannard Urras Nàiseanta na h-Alba:
“Ged a tha e na bhriseadh-dùil gun deach dàil sa cho-dhùnadh a thaobh dualchas na làraich, tha an leudachadh
a tha a’ gabhail a-steach dìon àrainneachd na mara air leth cudromach. Cha mhòr gun tug daoine buaidh idir air na cladaichean
agus air grunnd na mara timcheall Hiort agus tha sin a’ ciallachadh gu bheil e air àite cho àlainn ’s a tha air an t-saoghal.”
A’ bruidhinn ann an Souzhou, thuirt Robin Turner, Ceannard Arc-eòlais Urras Nàiseanta na h-Alba:
“’S e gu bheil e gun shamhail a tha a’ dèanamh na cùise doirbh a thaobh sealladh dualchais Hiort.
Dh’fhairtlich oirnn àite eile a lorg air an t-saoghal gus coimeas a dhèanamh air na tha air fhàgail de nithean ann an àite
cho iomallach agus le dòigh-beatha annasach – an ìre mhath an urra ri eòin-mhara airson am bìdh.
“Bidh e math a bhith ag obair còmhla ri eòlaichean eadar-nàiseanta san raon seo gus an rannsachadh riatanach
a dhèanamh gus inbhe shònraichte Hiort mar àite luachmhor dhan t-saoghal gu lèir a dhaingneachadh.”
Thèid beachdachadh air tagradh comharrachadh an dualchais aig coinneimh san àm ri teachd de Chomataidh Dhualchas
na Cruinne ann an Durban, Afraga a Deas, deireadh an Ògmhios 2005.
Thuirt Mgr Alec Dòmhnallach, Fear-gairm Chomhairle nan Eilean Siar:
“Tha mi uabhasach toilichte gun deach inbhe Làrach Dhualchas na Cruinne ann a’ Hiort a leudachadh
gu bhith a’ còmhdach àrainneachd nàdarra na mara. Tha sinn moiteil gu bheil làrach cho cliùiteach an urra rinn agus
tha sinn gu fada an comain UNESCO agus na buidhnean eile a thug sinn chun na h-ìre seo. Tha na h-Eileanan Siar mu thràth
ainmeil airson am bòidhchid nàdarra. Tha e na phoileasaidh aig a’ Chomhairle uallach a ghabhail airson na h-àrainneachd
luachmhor a tha againn agus, aig an aon àm a’ deanamh cinnteach gu bheil dòigh-beatha sheasmhach aig na daoine a tha a’
fuireach an seo. Seach gu bheil Hiort a’ toirt sealladh dhen dualchas aca do mhuinntir nan Eilean Siar, nì sinn cinnteach
gu bheil an t-àite air a dheagh dhìon.”
CRÌOCH
Airson tuilleadh fiosrachaidh cuir fios gu:
Francoise van Buuren, Ceannard Conaltraidh, Urras Nàiseanta na h-Alba (0131) 243 9384
Mairi Gillies, Oifigear Follaiseachd, Dualchas Nàdair na h-Alba (01463) 723134
Elaine Mitchell, Ceannard Follaiseachd, Pàrlamaid na h-Alba (0131) 244 2969
Nigel Scott, Oifigear Follaiseachd, Comhairle nan Eilean Siar (01851) 709389
EDITORS’ NOTES:
WHS Key Facts:
The World Heritage List was established by the Convention concerning
the Protection of the World Cultural and Natural Heritage adopted
in November 1972 at the 17th General Conference of UNESCO. The Convention
states that a World Heritage Committee 'will establish, keep up-to-date
and publish' a World Heritage List of cultural and natural properties,
submitted by the States Parties and considered to be of 'outstanding
universal value'. As of 14 April 2004, 177 States have ratified
the Convention, the United States being the first to do so. As of
14 April 2004, the number of properties on the World Heritage List
is 754. For more information visit: http://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31
St Kilda Key Facts:
St Kilda Archipelago is a remote Atlantic Island group lying 64km
west of the Outer Hebrides, off the west coast of Scotland. Part
of the parish of Harris in the Western Isles it consists of four
main islands - Hirta, Soay, Boreray and Dun; 3 sea stacs - Stac
an Armin, Stac Lee and Levenish; and a great number of smaller stacs
and skerries. The population living at Village Bay on Hirta is believed
to have peaked at around 200 residents and when it was evacuated
on 29th August 1930, only 37 people lived on the islands. Owned
by MacLeod of Harris & Dunvegan until 1931, St Kilda was sold
to the Earl of Dumfries who later became the 5th Marquess of Bute.
He retained the islands, unoccupied and managed as a bird sanctuary,
until his death in 1956 and in 1957 the islands came into the care
of The National Trust for Scotland. From 1958 onwards, NTS volunteer
work parties have visited annually restoring a number of the historic
buildings for use by visitors, volunteers and researchers, as well
as maintaining the ruined structures and assisting with archaeological
excavations. Today around 1750 people visit St Kilda every year
and around 30 people live there all year round. St Kilda is managed
by The National Trust for Scotland in partnership with Scottish
Natural Heritage, Historic Scotland, Comhairle nan Eilean Siar (Western
Isles Council), Ministry of Defence and its agents QinetiQ. For
more information please visit: http://www.kilda.org.uk/
List of Designations include:
- World Heritage Site (1986) for its natural characteristics,
and in particular for its superlative natural features, its habitats
for rare and endangered species, and its incredible, internationally
important, population of seabirds.
- Candidate Special Area for Conservation (currently with the
European Commission, a decision is expected in the Autumn 2004)
for its vegetated cliff areas, its reefs and its sea caves. These
areas are considered to have a high diversity of habitat/species
of European importance.
- Special Protection Area (1992) placing an obligation on the
UK Government to maintain or re-establish a sufficient diversity
and area of habitats for all species of wild birds naturally occurring
in their European territories.
- National Nature Reserve (1957) for its national importance
as a site that can be managed in the long-term for the primacy
of nature.
- Site of Special Scientific Interest (1984) for its biological
features, notably its marine grassland and heath, peatland, open
water and coastland, its bird life and for its indigenous species
of wren, field mouse and Soay sheep.
- National Scenic Area (1981) for its outstanding scenic value
and beauty in a national context.
- Marine Consultation Area (1990) one of 29 in Scotland for its
special distinction in respect of the quality and sensitivity
of its marine environment and where scientific information substantiates
its nature conservation importance.
- Geological Conservation Review Site (1984) under three different
subject headings: tertiary igneous geology; quarternary geology;
and its coastal geomorphology.
- Scheduled Ancient Monuments (1963, 1972, 2002) four major areas
on Hirta were scheduled by Historic Scotland for the national
importance of their archaeology. They comprise diverse and well-preserved
multi-period remains of settlement on St Kilda, structures that
date from prehistory through to the early 20th century. The remains
have the potential to provide important information about life
on St Kilda through the millennia, an extreme existence that was,
and continues to be, of enormous interest to Scottish and international
observers who documented the life of inhabitants from early times.
The bid was prepared by the Scottish Executive and the St Kilda
Strategic Management Group. The St Kilda Strategic Management Group
is, itself, chaired by the Scottish Executive and includes representatives
of the National Trust for Scotland, Comhairle nan Eilean Siar, Historic
Scotland, Scottish Natural Heritage, Department for Trade and Industry
and the Joint Nature Conservation Committee.
|