Tha
tasglann gun shamhail de dhualchas na h-Alba, eadar fuaim, dealbhannan,
fiolm/bhideo, làmh-sgrìobhainnean is leabhraichean,
ann an Sgoil Eòlais na h-Alba a chaidh a stèidheachadh
ann an Oilthigh Dhùn Èideann ann an 1951. Ann an Tasglann
Fuaim na Sgoile, tha agallamhan ri Hiortaich a chaidh a chlàradh
sna 1950an agus an dèidh sin. Chaidh fiosrachadh air dualchas
Hiort a chlàradh o dhaoine eile cuideachd, mar an t-òran
a chluinneas tu Seonag NicCoinnich a’gabhail, agus rudan eile
a chaidh a thaghadh on CD air Dualchas na h-Alba TRAX 9019. Tha
sgeulachdan, òrain, cleachdaidhean, creideamh, iomradh air
an dòigh-beatha agus air ainmeannan-àitichean, a bharrachd
air dàta cànain a chruinnich Sgrùdadh Cànain
na h-Alba (Gàidhlig) air na teipichean.
Òran
Hiortach, faclan is eadar-theangachadh (O Scottish Tradition
CD TRAX 9019: Sgoil Eòlais na h-Alba)
Tha fleasgach
a's a' bhaile -sa
Ris an can iad Dòmhnall
'S na faigheadh e saoghal
Gu saoithricheadh e mòine.
Ged a bhithinn
a' bruidhinn riut
'S a' briotas riut an còmhnaidh
Cha tugadh tu na h-uighean dhomh
Nuair shuidheadh tu Di-Dòmhnaich.
Is truagh
nach robh mo leannan
Ann an iochdar Leac na Gàdaig
Acainn air a smioradh
Agus mise bhith gu h-àrd oirr'.
SA1961/71
18.
The refrain
consists of vocables
(vocables: sounds without meaning).
There is
a young man in this township called Donald, and if he was to live
long
he would get the peats done.
If I were
to speak to you and flatter you all the time, you would not give
me the
eggs when you sat down on a Sunday.
Pity my
sweetheart was not at the edge of Gadag Slab, his harness smeared,
and me in charge of it.
Oran le te
à Hirt, a' magadh air a fear o nacheil e cho duineil sa dh'iarradh
i. Dh'ionnsaich Seonag aig Uilleam MacMhathain e. Chaneil an tionndadh
a tha ann an Songs of the Hebrides eucoltach ris.
Bha
beòshlaint muinntir Hiort gu mòr an crochadh air uighean
nan eòin-mhara a chruinneachadh iad air na bearraidhean.
Tha am boireannach Hiortach a rinn an t-òran a’ magadh
air an duine aice, no an duine a tha i an dùil a phòsadh
– seach nach eile e cho duineil ’s a dh’iarradh
tu ann a’ Hiort. Dh'ionnsaich Seonag aig Uilleam MacMhathain
nach maireann e. Chaneil an tionndadh a tha ann an Songs of the
Hebrides Leabhar 3 eucoltach ris.
Tasglann
Dhealbhannan
Tha
an cruinneachadh ainmeil aig Robert Atkinson san tasglann. Thadhail
ùghdar Island Going air Hiort an dèidh dha na daoine
falbh ach fhad ’s a bha e na fhasan aig cuid dhe na Hiortaich
a bhith a’ tilleadh fad mhìosan an t-samhraidh. Chaidh
aige mar sin cumail air a’ clàradh dòigh-beatha
nan daoine nan suidheachadh fhèin, agus cuideachd na seallaidhean
nàdarra, ann an dòigh a tha sònraichte.
Fionnlagh MacCuithinn a’ glacadh bhuthaigirean air Càrn
Mòr, 26mh Iuchar 1938 Dealbh: Cruinneachadh Robert Atkinson, Sgoil
Eòlais na h-Alba,
Oilthigh Dhùn Eideann
Fionnlagh MacCuithinn taobh a-muigh an taighe aige. Dealbh: Cruinneachadh
Robert Atkinson, Sgoil Eòlais na h-Alba,
Oilthigh
Dhùn Eideann
SS Hebrides ann am Bàgh a’ Bhaile agus i a’
cur eathar air tìr Dealbh:
Cruinneachadh Robert Atkinson, Sgoil Eòlais na h-Alba,
Oilthigh
Dhùn Eideann
A’ Bhan-Mhgr NicGillÌosa, Niall MacGillÌosa
agus Fionnlagh MacCuithinn air a’ chidhe a’ feitheamh
SS Hebrides, 9mh Lùnastal 1938 Dealbh:
Cruinneachadh Robert Atkinson, Sgoil Eòlais na h-Alba,
Oilthigh
Dhùn Eideann
Tuilleadh
Fiosrachaidh
Tha Sgoil
Eòlais na h-Alba a’ tabhann chùrsaichean ann
an ceum singilte no dùbailte ann an Eòlas-shluagh
na h-Alba. Tha iad cuideachd a’ stiùireadh chùrsaichean
iar-cheumnach ann an raointean rannsachaidh sa bheil an tasglann
làidir mar bheul-aithris Gàidhlig is Albannach, òrain,
ceòl innealan, cleachdaidhean is creideamh, dualchas, òrdugh
sòisealta agus ainmeannan àitichean. Tha an Sgoil
a’ foillseachadh irisean mar Scottish Studies, Tocher (stuthan
an tasglainn air an tar-sgrìobhadh ’s an eadar-theangachadh
gu grinn), Occasional Papers agus an t-sreath de chlàir agus
de theipichean Scottish Tradition (Greentrax Recordings Ltd.).
Tha fiosrachadh
air stuth na Sgoile mu Hiort ann an An Isle called Hirte
le Mary Harman (Waternish: Maclean Press, 1997), a rinn rannsachadh
doctaireachd fo sgèith Sgoil Eòlais na h-Alba.