Tha thu an seo: Fo-laghan Hiort

Ro-ràdh
Tha fo-laghan oifigeil air na h-eileanan airson làraichean eachdraidheil agus fiadh-bheatha Hiort a dhìon. Tha Urras Nàiseanta na h-Alba, mar luchd-seilbh eileanan Hiort a tha iad a’ cumail a chum maith na rìoghachd, agus gus a bhith a’ coileanadh an dleastanais a chuireadh orra fo Earrainn 33 de Òrdugh Urras Nàiseanta na h-Alba, (dearbhte le Achd Dearbhaidh Òrdugh Urras Nàiseanta na h-Alba, 1935) agus Le Earrainn 4 de Òrdugh Urras Nàiseanta na h-Alba, 1961 (dearbhte le Achd Dearbhaidh Òrdugh Urras Nàiseanta na h-Alba, 1961) agus an dèidh co-chomhairleachaidh ri Dualchas Nàdair Alba agus Ministrealachd an Dìon, le Dualchas Nàdair Alba mar Luchd-aonta an Tèarmann Nàdair, mar a thathar ga mhìneachadh on seo a-mach, agus le Ministrealachd an Dìon mar fho-luchd-aonta ann an cuid dhen Tèarmann, a’ dèanamh agus a’ cur gnìomh nam fo-laghan a leanas gus dìon a chur air Eileanan Hiort ann am Paraiste na Hearadh de Shiorrachd Inbhir Nis.

A’ mìneachadh nam fo-laghan do luchd tadhail
Dealbh: Davina Graham
Fo-laghan Hiort   (Urras Nàiseanta na h-Alba)
  1. (i) Sna fo-laghan seo tha “An Tèarmann” a’ ciallachadh eileanan Hiort, Sòdhaigh, An Dùn, Lìobhanais, Boraraigh, Stac Lì agus Stac an Àrmainn, agus na h-eileanan far nan cladaichean aca ris an canar Hiort ann am Paraiste na Hearadh de Shiorrachd Inbhir Nis, agus a chaidh ainmeachadh mar Thèarmann Nàdair ann an Cùmhnant le Dualchas Nàdair Alba air a’ 4mh dhen Ghiblean, 1957.

    (ii) Tha Achd a’ Mhìneachaidh, 1989, a’ buntainn ri mìneachadh nam fo-laghan
    seo mar a tha iad a’ bualadh air mìneachadh Achd Pàrlamaid.

    (iii) Tha cuid dhe na fo-laghan nach eil a’ buntainn ri feadhainn ann am Feachdan na Bànrighe (ris an canar “luchd an airm” on seo a-mach) nuair a bhios iad an ceann an dleastanais. Far nach eil fo-laghan a’ buntainn ri muinntir an airm, bidh sin air a chomharrachadh anns gach fo-laghan.

  2. Chan fhaod duine cuairt a ghabhail ann a’ Hiort gun na fo-laghan seo a leughadh an toiseach. Bidh iad rim faicinn aig Ceann a’ Chidhe. Chan fhaod duine a dhol dhan Tèarmann, taobh am muigh Cheann a’ Chidhe, gun chead o Riochdaire Urras Nàiseanta na h-Alba (ris an canar “An t-Urras” on seo a-mach).

  3. Chan fhaod duine cù, no beathach sam bith eile a bhuineas dha no a tha an urra ris, a thoirt dhan Tèarmann, gun chead laghail.

  4. Chan fhaod duine falbh le, no ruith an dèidh, no dragh a chur air eun no beathach sam bith san Tèarmann no a leòn, a mharbhadh no feuchainn ri mharbhadh le sealg no dòigh sam bith eile, no lìon a sgaoileadh no chleachdadh, no lampa no inneal eile a chur suas no chleachdadh, no ribe no càil eile a chleachdadh airson falbh le eun no beathach sam bith eile no airson a leòn no a mharbhadh.

  5. Chan fhaod duine san Tèarmann falbh le nead no uighean eòin no dragh a chur orra no am milleadh no an sgrios air dhòigh sam bith.

  6. Chan fhaod duine san Tèarmann lus no càil eile a tha a’ fàs a bhuain, no mhilleadh no falbh leis co-dhiù tha e beò gus nach eil, gun chead laghail.

  7. Chan fhaod duine san Tèarmann falbh le ùir, creag no morghan gun chead laghail.

  8. Chan fhaigh duine cead creutair beò, no ugh creutair beò, no lus, no sìol, no pàirt sam bith eile de lus a thoirt dhan Tèarmann ann an suidheachadh sam biodh a leithid sin de chreutair no de lus buailteach gintinn, no do dh’isean tighinn à ugh, no gum fàsadh an sìol oir dh’fhaodadh sin na tha a’ fàs air an eilean atharrachadh agus cron a dhèanamh air an talamh agus a’ chùis a mhilleadh air a’ mhòrshluagh.

  9. Chan fhaod duine carbad cuibhleach sam bith a thoirt dhan Tèarmann, ach a-mhàin carbadan an airm, gun chead laghail.

  10. Chan fhaod duine, ach a-mhàin muinntir an airm, Bàgh a’ Bhaile fhàgail leotha fhein, agus chan fhaigh duine cead na bearraidhean a dhìreadh gun chead fhaighinn an toiseach o Riochdaire an Urrais. Cha toirear an cead sin ach do dhuine as urrainn a chomas agus earbsachd a dhearbhadh.

  11. Chan fhaod duine oidhche a chur seachad san Tèarmann, no bhith ann an teanta, seada, carabhan no càil sam bith eile mura dearbh iad do Riochdaire an Urrais gu bheil am biadh fhein aca, aodach is àite fuirich, agus fhad ’s nach eil cus dhaoine san Tèarmann mu thràth. Chan eil am fo-laghan seo a’ buntainn ri muinntir an airm.

  12. Mura h-eil cead aca ro làimh o Riochdaire an Urrais, chan fhaod duine teine a lasadh no càil a dhèanamh a dh’fhaodadh teine adhbharachadh, ach tha cead aig muinntir an airm airson luathadair a chleachdadh a rèir an aonta a tha ann ri Ministrealachd an Dìon.

  13. Chan duine san Tèarmann pàipear, botail, glainne, sgudal no fuidheall fhàgail an àite ach anns na soithichean airson nan rudan sin.

  14. Chan fhaod duine uisge sam bith san Tèarmann a thruailleadh le mì-chùram.

  15. Chan fhaod duine san Tèarmann cron, milleadh, sgrios no gluasad a dhèanamh air togalach sam bith, cidhe, balla, cleit, clach-uaghach, carragh cuimhne no structair cloiche sam bith eile no tobhta, no air gnothaichean taighe a tha nan cuimhneachan air an àm ro 1930 nuair a bha daoine a’ fuireach ann a’ Hiort, no air clàr shanas, inneal shanas, balla, gàrradh crìche, feansa, crann bacaidh, rèile, post, togalach no inneal air a chleachdadh ann an carbadan no uidheamachd airm sam bith eile air an eilean. Chan fhaod duine a dhol a-steach dha na togalaichean air fearann Ministrealachd an Dìon, a tha air a chomharrachadh le clàir shanas, gun chead on Oifigear os cionn an Aonaid, agus cha mhotha a dh’fhaodas duine gnothach a ghabhail ri uidheamachd airm sam bith, co-dhiù tha e air an fhearann aca fhein no nach eil, no a mhilleadh no ghluasad.

  16. Chan fhaod duine san Tèarmann gunna a bhith aige gun chead laghail, agus chan fhaod plèanaichean (no heileacoptair) tighinn gu talamh ach a-mhàin feadhainn leis an arm aig a bheil cead.

  17. Faodaidh Urras Nàiseanta na h-Alba, Riochdaire an Urrais, no oifigear on Urras, cead a dhiùltadh do dhuine tighinn dhan Tèarmann gun adhbhar a thoirt. Feumaidh a leithid sin de dhuine an t-eilean fhàgail, ma tha e ann, air a’ chiad chòmhdhail a bhios ri fhaotainn no air còmhdhail an airm, ma tha sin ri fhaotainn.

  18. Chan fhaod duine san Tèarmann bacadh a chur air oifigear Urras Nàiseanta na h-Alba, no air duine sam bith eile, no air searbhanta no duine eile air fhastadh le Urras Nàiseanta na h-Alba, Dualchas Nàdair Alba no Ministrealachd an Dìon, ann a bhith a’coileanadh an dleastanais a thaobh an obair laghail san Tèarmann, no air duine sam bith eile a tha a’ cleachdadh an Tèarmainn mar bu chòir.

  19. Faodaidh Urras Nàiseanta na h-Alba cead sgrìobhte a thoirt seachad airson rudeigin a dhèanamh san Tèarmann, agus a tha a-rèir lagh na rìoghachd, a bhiodh mì-laghail ann an seagh sam bith eile a-rèir nam fo-laghan seo, agus sònraichidh a leithid sin de chead na gnìomhan a dh’fhaodar a dhèanamh mar thoradh air, agus bheirear seachad e a-rèir nan cùmhnantan a leanas:-

    (a) nach bi e dligheach ach airson na h-ùine a tha comharraichte ann, no, mura bheil pàirt dheth comharraichte mar sin, san Tèarmann gu lèir;

    (b) nach bi e dligheach ach sa phàirt dhen Tèarmann a tha comharraichte ann, san Tèarmann gu leir;

    (c) nach bi e dligheach ach dhan duine, no na daoine, a tha comharraichte ann;

    (d) nach bi e dligheach ach airson an adhbhair a tha comharraichte ann;

    (e) gum feum e bhith aig duine gach turas a thig e dhan Tèarmann, agus gum feumar a shealltainn nuair a dh’iarras neach-obrach e no riochdaire Urras Nàiseanta na h-Alba;

    (f) gum faod Urras Nàiseanta na h-Alba a tharraing air ais uair sam bith. Duine sam bith a bhriseas gin dhe na fo-laghan seo, feumaidh e an Tèarmann fhàgail air a’ chiad chòmhdhail a bhios ri fhaotainn no air còmhdhail an airm, ma tha sin ri fhaotainn, ma dh’iarras an neach-gleidhidh no oifigear on Urras air sin a dhèanamh, agus bidh e dualtach, an dèidh dha bhith air a dhìteadh ann an cùirt lagha, do chàin nach bi barrachd air fichead not airson gach latha a mhair an eucoir, an dèidh fios sgrìobhte fhaighinn o Urras Nàiseanta na h-Alba. Bidh deit an fhios, a chuirear sa phost, no a bheirear seachad leis an neach-gleidhidh no oifigear on Urras, air a chunntas mar an deit an latha an dèidh dhan fhios a phostadh no thoirt seachad leis an neach-gleidhidh, no le oifigear on Urras.

  20. Chan eil càil sna fo-laghan seo a chuireas bacadh air luchd-obrach Dhualchas Nàdair na h-Alba o bhith a’ gabhail os làimh nam programan rannsachaidh agus an obair-ghlèidhteachais aca.

 

NÒTAICHEAN

  1. A bharrachd air dleastanas Urras Nàiseanta na h-Alba, Dualchas Nàdair Alba agus Ministrealachd an Dìon, dh’ainmich Rùnaire na h-Alba na toglaichean agus na tobhtaichean airceòlais air pàirt dhen Tèarmann mar Làrach, taobh a-staigh Earrann 6 de dh’Achd nan Seann Làrach 1931 (a chaidh a dhaingneachadh ann an Achd nan Seann Làrach is Sgìrean Airceòlais 1979, agus tha riaghailtean na h-Achd sin a’ buntainn ri na cuspairean seo).

  2. Chan urrainn dhan Urras, Dualchas Nàdair Alba no do Mhinistrealachd an Dìon uallach a ghabhail airson tubaist sam a dh’fhaodadh tachairt san Tèarmann. ’S e àite comharraichte a tha san Tèarmann agus duine sam bith a tha a’ dol ann, tha e a’ dèanamh sin le thoil fhein.

  3. Ma lorgas duine sam bith càil eachdraidheil san Tèarmann, no fianais sam bith eile mu dhaoine a bha a’ fuireach san àite agus nach eil air a chlàradh, feumaidh e innse san spot dhan neach-gleidhidh no do dh’oifigear on Urras.

© Urras Nàiseanta na h-Alba